Prawo: gotówka po zmarłym

OJEJ! Tutaj są pieniądze! – Taki okrzyk wydaje wiele osób podczas porządkowania rzeczy po bliskiej osobie, która odeszła. Banknoty, monety, stare i nowe odnajdujemy w takich miejscach jak bieliźniarki, kasetki, kieszenie ubrań, książki a nawet… obicia mebli. Odruchowo, chcemy je po prostu wziąć. A co na to… Urząd Skarbowy?

Warto wiedzieć, że gdy porządkujemy rzeczy po osobie zmarłej to prawo spadkowe już działa. A zatem wszystko co zostawiła po sobie ta osoba – pieniądze także – wchodzi w skład tzw. masy spadkowej.

Przy środkach złożonych na rachunkach bankowych sprawa jest prosta. System banku generuje zaświadczenie o stanie konta na dzień zgonu jego właściciela, aby spadkobiercy wiedzieli jakiej wysokości środki zgromadziła osoba zmarła. Ale co z pieniędzmi, które nie widnieją w żadnych ogólnopolskich rejestrach elektronicznych?

„Chomikowane”, czyli ukrywanie pieniędzy w różnych miejscach domu to wciąż częste zjawisko. Odnajdywane przez spadkobierców kwoty są różne: od niewielkich po kilkadziesiąt i więcej tysięcy. I takie znalezisko może oznaczać kłopoty…

Naturalny odruchem jest myśl: „podzielmy wszystko po równo między spadkobierców i po problemie”. Ale jeśli te kwoty są znaczne i chcemy je później wpłacić na nasze konta, to zaczynają się kłopoty. Skoro ta gotówka nigdy nie została odnotowana w systemie elektronicznym, bank może uznać ją nietypową wpłatę i zainteresować nią Urząd Skarbowy. Ten zaś może potraktować taką wpłatę jako próbę… zalegalizowania pieniędzy pozyskanych w wyniku działalności w tzw. szarej strefie. W konsekwencji fiskus może uznać, że spadkobierca zataił część majątku, co grozi utratą prawa do zwolnienia podatkowego dla tej kwoty.

Najbezpieczniej jest zatem, po znalezieniu większej gotówki:
🔸 stworzyć dokumentację znaleziska, czyli policzyć pieniądze przy innych osobach, spisać notatkę z informacją jak doszło do znalezienia pieniędzy i poszukać dowodów na to, że zmarła osoba miała możliwość zgromadzenia takich środków.
🔸 Następnie środki te należy wykazać w postępowaniu spadkowym i zgłosić do urzędu skarbowego – jeśli wymagają tego przepisy.
🔸 Jeśli pieniądze zostaną odnalezione już po zgłoszeniu spadku, może być konieczna korekta dokumentów
🔸 A dopiero na koniec, po uprządkowaniu wszystkich sprawa można te pieniądze wpłacić na własne konto.